इयूद्वारा मध्य एसियासँगको सम्बन्धमा ’नयाँ युग’को घोषणा

समरकन्द, उज्बेकिस्तान । युरोपेली सङ्घ (इयू) ले शुक्रबार उज्बेकिस्तानमा भएको एक प्रमुख शिखर सम्मेलनमा मध्य एसियासँगको सम्बन्धमा ‘नयाँ युग’ को घोषणा गरेको छ । रूस र चिनियाँ प्रतिस्पर्धाका बीच ब्रसेल्सले यस क्षेत्रमा आफ्नो प्रभाव बढाउँदै लगको हो ।

युक्रेनमाथि रुसको आक्रमणले यस क्षेत्रलाई मस्कोको नियन्त्रणबाट बाहिरिने गति दिएको समीक्षा गर्दै पूर्व र पश्चिम दुवैका प्रमुख शक्तिहरूले यसको उद्घाटन महसुस गरेका छन्। मध्य एसियाका पाँच मुलुक कजाखस्तान, किर्गिस्तान, ताजिकिस्तान, तुर्कमेनिस्तान र उज्बेकिस्तानका राष्ट्रपतिले युरोपेली सङ्घका शीर्ष नेतासँग शिखर वार्ता गर्दैछन् ।

यो बैठक प्राचीन सिल्क रोड शहर समरकन्दमा छ, जुन शताब्दीयौँदेखि पूर्व–पश्चिम जोड्ने व्यापार र वाणिज्यको एक प्रमुख केन्द्र हो । प्राकृतिक स्रोतसाधनमा धनी जलवायु परिवर्तनको अग्रपङ्क्तिमा रहेको मध्य एसिया अफगानिस्तान, इरान, चीन र रूससँग सीमा साझा गर्दै अतिवादलाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास गर्ने एक प्रमुख सुरक्षा केन्द्र हो ।

ईयू प्रमुख उर्सुला भोन डेर लेयेनले मध्य एसियाली नेताहरूलाई भने, यो हाम्रो प्राचीन मित्रतामा नयाँ युगको सुरुवात हो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको कर आक्रमणले विश्व बजारमा धक्का पुर्याएको र मस्कोले युक्रेनमा तीन वर्षभन्दा बढी समयदेखि लडिरहेको बेला युरोपेली आयोगका प्रमुख र युरोपेली परिषद्का प्रमुख एन्टोनियो कोस्टा उज्बेकिस्तानमा पुगेका छन् । हामी अर्को मोडमा छौँ ।

नयाँ विश्वव्यापी अवरोधहरू उत्पन्न हुन्छन्, लगानीहरू पुनर्निर्देशित भइरहेका छन्, विश्वभरका शक्तिहरूले प्रभावका नयाँ क्षेत्रहरू कोरिरहेका छन्, भोन डेर लेयेनले भने । मध्य एशियाली मुलुकहरूलाई भरपर्दो बताउँदै साझेदारहरू कहिल्यै पनि यति महत्त्वपूर्ण थिएनन् । हामी नयाँ बाटोखोज्न चाहन्छौँ, उनले भने, यस क्षेत्रसँग ’रणनीतिक साझेदारी’ का लागि आह्वान गर्दछु। मध्य एसिया युरोपको उन्नत औद्योगिक प्रविधिमा रुचि राख्छ र यहाँ रूस र चीनले आफ्नो प्रभाव कायम राख्न चाहन्छन् भने पछिल्लो समय ब्रसेल्सले यस क्षेत्रको बहुमूल्य संसाधनहरूमा आँखा लगाएको छ।