बङ्गलादेश : युनुसद्वारा क्रान्तिको वार्षिकोत्सवमा सुधारका लागि आह्वान

ढाका । बङ्गलादेशका अन्तरिम नेता मुहम्मद युनुसले मङ्गलबार मानिसहरूलाई सुधारको ‘अवसर’ लिन आह्वान गर्दै शेख हसिनाको निरङ्कुश शासनको पतन भएको एक वर्षको वार्षिकोत्सव मनाएका छन् । तर चुनाव नभएसम्म कार्यवाहक सरकारको मुख्य सल्लाहकारका रूपमा नेतृत्व गरिरहेका ८५ वर्षीय नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता युनुसले प्राप्त उपलब्धिहरूलाई पछाडि धकेल्न खोज्नेहरूविरुद्ध पनि चेतावनी दिए ।

‘आज बङ्गलादेशको इतिहासमा एक अविस्मरणीय अध्याय हो, ‘लामो समयदेखिको फासीवादी शासनको पकडबाट हाम्रो प्रिय राष्ट्रलाई मुक्त गरेको दिन’ लाई अङ्कित गर्दै उनले भने । युनुसले साँझ संसद् भवन बाहिर आशा गरिएका भीडलाई सम्बोधन गर्नेछन् । त्यहाँ उनले मुख्य राजनीतिक दलका नेताहरूसँगै ‘घोषणापत्र’ जारी गर्ने तालिका छ ।

करिब १७ करोड जनसङ्ख्या भएको दक्षिण एसियाली यो राष्ट्र विद्यार्थी नेतृत्वको विद्रोहले सन् २०२४ अगस्ट ५ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री शेख हसिनाको १५ वर्षको शासनलाई अन्त्य गरेदेखि राजनीतिक उथलपुथलमा परेको छ । वार्षिकोत्सव सार्वजनिक बिदा हो र छिटपुट राजनीतिक र्‍यालीहरू बाहेक राजधानी ढाकाका सडकहरू शान्त थिए । सक्ने सामान्य बङ्गलादेशीहरूले आराम गर्ने अवसर लिए भने अरूले कामको दैनिक काम जारी राखे ।

मजदुर वर्गका मानिसहरूले ठूलो सङ्ख्यामा आफ्नो जीवन बलिदान गरे र त्यसपछि आफ्नो नियमित काममा फर्किए, सडकको छेउमा चिया पसल चलाउने ४० वर्षीय रफिकुल इस्लाम हेलालले भने, राजनीतिले हामीलाई बिल तिर्न मद्दत गर्दैन, त्यसैले हामीले कुनै कार्यक्रममा भाग लिएनौँ ।

– एकजुट भएर उभिऔँ –

हसिनाको शासनमा व्यापक मानवअधिकार हनन देखियो । उनको शासनमा उहाँका राजनीतिक विरोधीहरूको सामूहिक हिरासत र गैरन्यायिक हत्याहरू समावेश थिए र युनुसले लोकतान्त्रिक संस्थाहरूलाई सुधार गर्ने वाचा गरेका छन् ।

हजारौँको बलिदानले हामीलाई राष्ट्रिय सुधारको यो दुर्लभ अवसर उपहार दिएको छ र हामीले यसलाई जुनसुकै मूल्यमा संरक्षण गर्नुपर्छ, युनुसले वार्षिकोत्सव मनाउन जारी गरिएको पत्रमा भने, पतित तानाशाहहरू र तिनीहरूका स्वार्थी सहयोगीहरू सक्रिय छन्, हाम्रो प्रगतिलाई पटरीबाट हटाउन षड्यन्त्र गरिरहेका छन् । तर उनले अन्तरिम सरकारले ‘व्यापक सुधार प्रयासहरू’ गरे पनि अधिनायकवादी शासनको फिर्तीलाई रोक्ने उपायहरूमा सम्झौता अझै पनि पहुँचबाहिर रहेको बताए ।

सन् २०२६ को प्रारम्भमा तोकिएको चुनावअघि राजनीतिक दलहरूले सत्ताका लागि सङ्घर्ष गर्दा प्रयासहरूले ढिलो प्रगति गरेको छ । राजनीतिक र चुनावी प्रणाली सहित आवश्यक सुधारहरूमा राजनीतिक दलहरू र सरोकारवालाहरूसँग संवाद जारी छ, उनले भने । उनले मानिसहरूलाई गत वर्षका बलिदानहरू सम्झन र सँगै काम गर्न आह्वान गरे ।

हामी यी खतराहरूको सामना गर्न र पराजित गर्न सबै विभाजनभन्दा बाहिर एकजुट भएर उभिऔँ, उनले भने, सँगै मिलेर, हामी यस्तो बङ्गलादेश निर्माण गर्नेछौँ जहाँ अत्याचार फेरि कहिल्यै उठ्न पाउनेछैन । विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूले सार्वजनिक क्षेत्रको जागिरका लागि कोटा प्रणालीमा सुधारको आह्वान गर्दै सन् २०२४ जुलाई १ मा विरोध प्रदर्शन सुरु भएको थियो ।

सन् २०२४ अगस्ट ५ मा विरोध प्रदर्शन चरम अवस्थामा पुगेपछि हजारौँ प्रदर्शनकारीहरूले हसिनाको दरबारमा आक्रमण गरे र उनी हेलिकप्टरबाट भागे । सतहत्तर वर्षीया हसिना भारतमा हुन । उनले मानवता विरुद्धको अपराधको आरोपमा चलिरहेको मुद्दामा उपस्थित हुन अदालतको आदेशको अवज्ञा गरिरहेका छन् ।