नयाँ भन्सार शुल्क समयसीमा ‘१०० प्रतिशत दृढ छैन’ : ट्रम्प

वासिङ्टन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार एक दर्जनभन्दा बढी देशलाई उच्च भन्सार शुल्क लगाउने धम्की दिएर आफ्नो व्यापार युद्धलाई पुनःस्थापित गरेका छ । यद्यपि त्यसपछि उनले सम्झौतामा पुग्नका लागि आफ्नो नयाँ अगस्टको समयसीमा लचिलो हुनसक्ने बताएका छन् ।

अमेरिकाका प्रमुख सहयोगीहरू जापान र दक्षिण कोरियासहितका व्यापारिक साझेदारहरूलाई पत्र पठाउँदै ट्रम्पले अप्रिलमा निलम्बन गरेको भन्सार शुल्क तीन हप्तामा अझ तीव्र रूपमा फिर्ता हुने घोषणा गरेका थिए । टोकियो र सियोललाई उनीहरूका सामानमा २५ प्रतिशत कर लगाउने उनले लेखेका छन् । इन्डोनेसिया, बङ्गलादेश, थाइल्यान्ड, दक्षिण अफ्रिका र मलेसियालगायतका देशहरूलाई २५ प्रतिशत देखि ४० प्रतिशत सम्मका भन्सार शुल्क लगाइएको छ ।

तर आफ्नो करहरूद्वारा पहिले नै अस्थिर वैश्विक अर्थतन्त्रमा नयाँ अनिश्चितता निम्त्याउने कदममा ७९ वर्षीय ट्रम्पले एक पटक फेरि देशहरूलाई सम्झौता गर्न ठाउँ छाडेका छन् । म दृढ भन्छु, तर सतप्रतिशत दृढ होइन, अगस्ट १ को समयसीमा दृढ छ कि छैन भनेर सोध्दा इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुसँगको रात्रिभोजमा ट्रम्पले पत्रकारहरूलाई भने । पत्रहरू उनको अन्तिम प्रस्ताव हो कि होइन भनेर सोधिएको प्रश्नमा ट्रम्पले जवाफ दिए, म अन्तिम भन्छु–तर यदि तिनीहरूले फरक प्रस्तावका साथ फोन गरे र मलाई यो मनपर्‍यो भने, हामी यो गर्नेछौँ ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले अप्रिल २ मा ‘मुक्ति दिवस’ भन्दै सबै देशमा आधारभूत १० प्रतिशत भन्सार शुल्कसहित आयातमा व्यापक भन्सार शुल्क घोषणा गरेका थिए । तर बजारमा उथलपुथल भएपछि उनले तुरुन्तै १० प्रतिशतभन्दा माथिका सबै भन्सार शुल्क ९० दिनका लागि निलम्बन गरे । ती पत्र बुधबार पुनः लागु हुने तय थियो र ट्रम्पले त्यो समयसीमाअघि नै पत्रहरू पठाए ।

जापानी र दक्षिण कोरियाली नेताहरूलाई ट्रम्पको लगभग समान शब्दको पत्रले वासिङ्टनसँगको उनीहरूको व्यापारिक सम्बन्ध ‘दुर्भाग्यवश, पारस्परिकबाट टाढा’ भएकाले उनले २५ प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाउने बताएका छन् । उनले भन्सार शुल्कहरूको विरुद्धमा प्रतिशोध भएमा थप वृद्धिको चेतावनी दिए । तर सोमबार ट्रम्पले बुधबारको समयसीमा अगस्ट १ सम्मका लागि औपचारिक रूपमा विस्तार गर्ने आदेशमा हस्ताक्षर पनि गरे ।

– राष्ट्रपतिको विशेषाधिकार –

नयाँ अगस्ट मितिले प्रभावकारी रूपमा थप ढिलाइलाई अङ्कित गर्दछ र ट्रम्पको पछिल्लो टिप्पणीहरूले समयसीमा वास्तवमा कहिले हुन्छ भन्ने अनिश्चिततालाई अझ बढाउने खतरा छ । ट्रम्पको ट्रुथ सोसल प्लेटफर्ममा पोस्ट गरिएका पत्रअनुसार इन्डोनेसियाका उत्पादनहरूमा ३२ प्रतिशत, बङ्गलादेशमा ३५ प्रतिशत र थाइल्यान्डमा ३६ प्रतिशत भन्सार शुल्क लाग्नेछ ।

अहिलेसम्म पत्रहरू प्राप्त गर्ने अधिकांश देशमा अप्रिलमा खतरामा परेका भन्सार शुल्कहरू जस्तै वा अपरिवर्तित भन्सार शुल्कहरू थिए । यद्यपि लाओस र कम्बोडिया जस्ता केही देशले उल्लेखनीय रूपमा कम स्तरहरू देखे । ट्रम्प प्रशासन ‘९० दिनमा ९० सम्झौता’ गर्ने वाचा गरेपछि परिणाम देखाउने दबाबमा छ ।

अहिलेसम्म बेलायत र भियतनामसँग दुईवटा मात्र दृढ सम्झौता भएका छन् । साथै चीनसँग सुपर–हाई टिट–फर–ट्याट भन्सार शुल्क फिर्ता गर्ने सम्झौता भएको छ । जापानका प्रधानमन्त्री शिगेरू इशिबाले सोमबार मन्त्रिपरिषद् बैठकमा २५ प्रतिशत भन्सार महसुलको घोषणा ‘साँच्चै खेदजनक’ भएको बताए ।