जलवायु परिवर्तनका असर के-के हुन् ?

काठमाडाैं । विश्वभर चरम मौसमी घटनाहरू पहिलेको तुलनामा धेरै तीव्र भएका छन्, जीवन र जीविकोपार्जनलाई खतरामा पार्दै। पृथ्वीमा गर्मीको यो बृद्धिले केही क्षेत्रहरू बाँझो हुन सक्छन्, किनभने खेतहरू मरुभूमिमा परिणत हुनेछन् । यसपटक पूर्वी अफ्रिकामा लगातार पाँचौं वर्ष वर्षा भएन ।

संयुक्त राष्ट्र विश्व खाद्य कार्यक्रमका अनुसार यसले २२ करोड मानिसलाई भोकमरीको गम्भीर जोखिममा पारेको छ। चरम तापक्रमले जङ्गली डढेलोको जोखिम पनि बढाउन सक्छ, जुन गत गर्मीमा युरोपमा देखिएको थियो। जनवरी र जुलाई २०२२ को बीचमा फ्रान्स र जर्मनीमा औसतभन्दा झण्डै सात गुणा बढी जमिन तातेको थियो । यस्तो तातोपनको अर्थ जमेको बरफ छिटो पग्लिनु र समुद्रको सतह बढ्नु हो ।

भारी वर्षाका कारण गत वर्ष चीन, पाकिस्तान र नाइजेरिया जस्ता धेरै क्षेत्रमा ऐतिहासिक बाढी आएको थियो। विकासोन्मुख देशहरूमा बसोबास गर्ने मानिसहरूले जलवायु परिवर्तनको सामना गर्न सक्दैनन् किनभने उनिहरु सँग स्रोत – साधनहरू नै कम छन् । यसले गर्दा सबैभन्दा बढी पीडित उनिहरु नै हुने बताइन्छ । विकसित देशको तुलनामा कम हरितगृह ग्यास उत्सर्जन गर्ने यी देशहरू बढि पीडा भोग्नुपर्ने बिडम्बनामा छन् ।

जलवायु परिवर्तनका कारण पृथ्वीका महासागर र जलचर पनि खतरामा परेका छन् । अप्रिल २०२२ मा अमेरिकी राष्ट्रिय महासागर तथा वायुमण्डलीय प्रशासनले प्रकाशित गरेको अनुसन्धानले १० देखि १५ प्रतिशत समुद्री प्रजाति पहिले नै लोप हुने जोखिममा रहेको बताउँछ ।

द्रुत रूपमा तातो हुने पृथ्वीमा जीवित प्राणीहरूलाई आवश्यक खाद्यान्न र पानी पाउन पनि गाह्रो हुनेछ। उदाहरणका लागि, ध्रुवीय भालुहरू मर्न सक्छन् किनभने तिनीहरू हिउँमा बस्ने बानी परेका छन् । उता हात्तीहरूले दिनमा १५० देखि ३०० लिटर पानी खोज्न संघर्ष गर्नुपर्नेछ । आवश्यक कदम नचाले यो शताब्दी भित्रै कम्तीमा ५५० प्रजाति लोप हुने वैज्ञानिकहरुको विश्वास छ ।