भविष्यका लागि चेतावनी

ग्रीनल्याण्ड बरफको सतह मुनिको पुरातन पर्माफ्रोस्टले आउने समस्याको चेतावनी दिइ रहेको छ । एमआईएस ११ इन्टरग्लेशियलको समयमा पृथ्वी तातो थियो र बरफका सतहहरु उच्च अक्षांशमा सीमित थिए, धेरै आज जस्तै।

वायुमण्डलमा कार्बन डाइअक्साइडको स्तर लगभग ३००,००० वर्षसम्म प्रति मिलियन २६५ र २८० भाग प्रती १० लाख बीच रह्यो ।

आर्कटिकमा पुग्ने सौर्य विकिरणको प्रभावका कारण धेरैजसो अन्तरग्लासियलहरू लामो समय टिके । यी ३० सहस्राब्दीहरूमा कार्बन डाइअक्साइडको त्यो स्तरले ग्रीनल्याण्डको अधिकांश बरफ पग्लन पर्याप्त गर्मी उत्पन्न गर्यो । आज हाम्रो वायुमण्डलमा एमआईएस ११ को तुलनामा १.५ गुणा बढी कार्बन डाइअक्साइड छ र यो लगभग ४२० भाग प्रति मिलियन हरेक वर्ष बढेको छ ।

कार्बन डाइअक्साइडले हाम्रो ग्रहलाई थप तातो बनाउँछ। वायुमण्डलमा यसको अधिकताले ग्लोबल वार्मिङ निम्त्याउँछ जसको साक्षी अहिलेको विश्व हो । पछिल्लो दशकमा, हरितगृह ग्यास उत्सर्जन बढ्दै गएपछि, मानिसहरूले रेकर्डमा सबैभन्दा ताता वर्षहरू अनुभव गरेका छन ।

धेरै शहरहरू डुब्नेछन्

जुलाई २०२३ ले प्रारम्भिक तथ्याङ्कको आधारमा रेकर्डमा सबैभन्दा तातो हप्ता देख्न सक्छ। यस्तो गर्मीले बरफका सतहहरू पग्लन्छन र बरफको हानिले ग्रहलाई अझ बढी तातो बनाउँछ किनभने काला चट्टानहरूले सूर्यको किरण सोस्छन् जसमा पहिले चम्किलो सेतो बरफ प्रतिबिम्बित हुन्थ्यो ।

भोलि सबैले जीवाश्म इन्धन जलाउन बन्द गरे पनि वायुमण्डलमा कार्बनडाइअक्साइडको स्तर हजारौंदेखि दशौं हजार वर्षसम्म माथि रहनेछ । किनभने कार्बन डाइअक्साइड माटो, बोटबिरुवा, समुद्र र चट्टानमा पुग्न लामो समय लाग्छ। हामी एमआईएस ११ जस्तै धेरै लामो अवधिको गर्मीका लागि अनुकूल परिस्थिति सिर्जना गर्दैछौं ।

जबसम्म मानिसहरूले वायुमण्डलमा कार्बन डाइअक्साइडलाई नाटकीय रूपमा कम गर्दैनन् हामीसँग ग्रीनल्याण्डको बरफ(रहित भविष्यको खतरा मात्र छ । हामीले कार्बन उत्सर्जन कम गर्न र वायुमण्डलमा पहिले नै रहेको कार्बनलाई अलग गर्न केहि गर्न सक्यौं भने मात्र ग्रीनल्याण्डको बरफ बाँकि रहने सम्भावना छ ।

अहिलेको संसारमा के देखिन्छ भने ( अझ चरम तातो पृथ्वी, पग्लिएका बरफका सतहहरू, बढ्दो समुद्री स्तर सँगै मियामी, भारतको मुम्बई र इटालीको भेनिस सहर पानीमा डुबेका हुनेछन् ।

(पल बर्मन, भर्मन्ट विश्वविद्यालय तथा ट्यामी रिटेनौर, यूटा स्टेट युनिभर्सिटी)